شفقهای قطبی در سیارات مختلف همواره یکی از جذابترین و پیچیدهترین پدیدههای کیهانی محسوب میشوند. اما اخیراً، «تلسکوپ فضایی جیمز وب» (JWST) موفق به ثبت تصاویری شگفتانگیز از شفقهای نپتون شده است که دریچهای نو را برای دانشمندان به منظور مطالعه جو این غول گازی گشوده است. این کشف از توانایی بیبدیل تلسکوپ جیمز وب در مشاهده جزئیات پیچیده اتمسفری سیارات حکایت دارد و نویدبخش پیشرفتهای علمی در آینده است.
شفقهای نپتون: نگاهی دقیقتر به کشفی تازه
براساس گزارش اسپیسداتکام، تصاویر بیسابقهای که اخیراً توسط تلسکوپ جیمز وب منتشر شده است، برای نخستین بار شفقهای فروسرخ نپتون را با وضوح بالا نشان میدهد. شفقهای این سیاره با مولکول خاصی به نام «کاتیون تریهیدروژن» (H3+) مرتبط هستند. این مولکول طی فرایندهایی در میدانهای مغناطیسی و در تعامل با ذرات باردار خورشیدی تولید میشود. شفقهای نپتون برخلاف نمونههای زمینی، در مناطقی نزدیک به عرضهای میانی این سیاره به وجود میآیند که به دلیل انحراف ۴۷ درجهای میدان مغناطیسی نپتون از محور چرخش آن است.
«به نظر میرسد که تنها با حساسیت فروسرخ نزدیک تلسکوپ وب، امکان تصویربرداری واقعی از فعالیت شفقی در نپتون فراهم شده است.»
– هنریک ملین، دانشمند سیارهشناس دانشگاه نورثامبریا
تفاوتهای شفقهای نپتون با دیگر سیارات منظومه شمسی
شفقهای نپتون به دلیل موقعیت مغناطیسی متفاوت سیاره و شرایط منحصر به فرد جو آن با شفقهای دیگر سیارات مانند زمین، مشتری و زحل فرق دارند. علاوه بر این، این شفقها با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند و تنها با تجهیزات فوقحساس مانند تلسکوپ جیمز وب شناسایی میشوند. طی تحقیقات اخیر، مشخص شد که دمای جو فوقانی نپتون نسبت به زمان عبور «کاوشگر وویجر ۲» ناسا در سال ۱۹۸۹ به طرز چشمگیری کاهش یافته است. این کاهش دما بر وضوح و تشخیص شفقها تأثیر گذاشته و رصد آنها را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است.
«دمای نپتون در سال ۲۰۲۳ کمتر از نیمی از دمای آن در سال ۱۹۸۹ است.»
– هنریک ملین
این افت دما، باعث کمرنگتر شدن شفقها و دشواری در شناسایی مولکولهای مرتبط با آن شده است. از این رو، نور منعکس شده از سطوح ابری نپتون نیز در کاهش قابلیت رصد آن نقش داشته است.
اهمیت ابزارهای پیشرفته برای آینده پژوهشهای علمی
براساس دیدگاه دانشمندان، کشفیات اخیر نشاندهنده اهمیت ابزارهایی با حساسیت بالا برای تحقیقات آتی در مورد سیارات غولپیکر است. «لی فلتچر»، دانشمند سیارهشناس دانشگاه لستر در بیانیهای عنوان کرد که موفقیت در ماموریتهای آینده مربوط به اورانوس و نپتون به تجهیزاتی متکی است که بتوانند نور فروسرخ را با دقت بالاتری شناسایی کنند.
«این رصدخانه در نهایت دریچهای به یونوسفر پنهان این سیارات غولپیکر گشوده است.»
– لی فلتچر
با توجه به یافتههای اخیر، انتظار میرود که آینده تحقیقات فضایی در مورد سیارات دوردست با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته، مانند تلسکوپ جیمز وب، بسیار امیدوارکننده باشد. این فناوری نهتنها اطلاعات عملیاتی مهمی را ارائه میدهد بلکه باعث کشف جزئیات جدید در جو سیارات نیز میشود.
Final Thoughts
کشف شفقهای نپتون توسط تلسکوپ جیمز وب، نقطه عطف دیگری در تاریخ نجوم نوین به شمار میرود. این دستاورد علمی نشاندهنده قدرت فناوری بشر در کاوش جهانهای دوردست و بررسی جزئیات پدیدههایی است که تاکنون در دسترس نبودند. علاوه بر این، یافتههای جدید زمینهساز طراحی و ساخت ابزارهای دقیقتر برای ماموریتهای آینده خواهند شد. نظرات شما چیست؟ این دستاوردها را چگونه ارزیابی میکنید؟ منتظر شنیدن دیدگاهها و تحلیلهای ارزشمند شما در بخش نظرات هستیم!
دیدگاه ها