همواره تصور میشود که زمین تنها سیارهای است که حیات در آن وجود دارد، اما کشفهای علمی در سالهای اخیر نشان دادهاند که حتی محیطهای به ظاهر استریل نیز میتوانند به پناهگاههایی برای میکروارگانیسمهای شدیددوست تبدیل شوند. دانشمندان ناسا و محققانی از هند و عربستان سعودی اخیراً در مطالعهای به شناسایی ۲۶ گونه جدید میکروبی در یکی از تأسیسات آمادهسازی فضاپیماها پرداختهاند. این یافتهها نهتنها نگرانیهایی در خصوص آلودگیهای زیستی در مأموریتهای فضایی ایجاد کرده، بلکه دریچههای جدیدی به سوی کاربردهای علمی و صنعتی گشوده است.
چرا کشف این میکروبها اهمیت دارد؟
اتاقهای تمیز ناسا به شدت کنترل و ضدعفونی میشوند تا از آلودگیهای زیستی در مأموریتهای فضایی جلوگیری شود. با این حال، کشف میکروبهای شدیددوست که قادر به زنده ماندن در شرایط سختی چون خلأ فضا هستند، اهمیت بالایی دارد. این میکروبها نه تنها میتوانند باعث استقرار غیرعمدی حیات در سیارات دیگر شوند، بلکه تواناییهای شگفتانگیز آنها میتواند به عنوان الگویی برای تحقیقات زیستی و پزشکی استفاده شود.
«پژوهش ما با هدف درک خطر انتقال اکستریموفیلها در مأموریتهای فضایی و شناسایی میکروبهایی که توانایی زنده ماندن در فضا را دارند، انجام شد.»
– الکساندر روزادو، پژوهشگر دانشگاه علوم و فناوری ملک عبدالله
کشف کاملتر: بررسی ژنوم میکروبها
یکی از جنبههای قابلتوجه این تحقیق، بررسی ژنتیکی سویههای جدید کشفشده بوده است. دانشمندان توانستند ژنهای مرتبط با ترمیم DNA، سمزدایی از محیطهای مضر و افزایش متابولیسم را شناسایی کنند. این ویژگیها به میکروبها امکان بقا در شرایط بسیار سخت را میدهد.
به گفته جونیا شولتز، پژوهشگر پسادکترا در دانشگاه KAUST: «ژنهای این میکروبهای تازه کشفشده، پتانسیل استفاده در حوزههایی مانند پزشکی، تولید محصولات غذایی و دیگر صنایع دارند.»
تأثیر این کشف بر آینده مأموریتهای فضایی
این یافتهها تأثیر مستقیمی بر بهبود پروتکلهای اتاق تمیز ناسا خواهند داشت. به ویژه، خطر آلودگی زیستی که میتواند مأموریتهای میانسیارهای آینده را تهدید کند، به حداقل خواهد رسید. افزون بر این، از این دانش میتوان برای طراحی موجودات مهندسیشده ژنتیکی استفاده کرد که قادر به تحمل شرایط سخت فضایی باشند.
«ما در کنار هم رازهایی را از میکروبهایی کشف میکنیم که پتانسیل تحول در علم زیستی و اکتشافات فضایی دارند.»
– کاستوری ونکاتسواران، دانشمند بازنشستهی ناسا
کاربردهای بالقوه در دنیای واقعی
این تحقیقات نشان میدهد که چنین میکروارگانیسمهایی میتوانند الهامبخش فناوریهای جدید باشند. به عنوان مثال، توانایی آنها در ترمیم DNA میتواند به توسعه داروهایی برای درمان بیماریهای ژنتیکی کمک کند یا فرآیندهای نگهداری مواد غذایی را بهبود بخشد. حتی در زمینههای کشاورزی، ممکن است این میکروبها منبع نوآوری در ارتقاء مقاومت محصولات باشند.
جمعبندی نهایی
کشف ۲۶ گونه جدید میکروبی در اتاقهای تمیز ناسا، نه تنها به گسترش افقهای علمی در حوزههای زیستی و فضایی منجر شده، بلکه نگرانیها درباره آلودگی سیارات مریخ و دیگر اجرام فضایی را برجسته کرده است. این یافتهها همچنین به فناوریهایی اشاره دارند که میتوانند زندگی بشر را در سیاره زمین ارتقاء دهند. حالا نوبت شماست: به نظر شما، چگونه میتوان از این یافتههای علمی برای بهرهبرداری بیشتر در زندگی روزمره یا پیشبرد مأموریتهای فضایی استفاده کرد؟ دیدگاههای خود را با ما در میان بگذارید!
دیدگاه ها