صنعت سینمای ایران طی سالهای اخیر با چالشها و مشکلات متعدد دستوپنجه نرم کرده است. در میان این مشکلات، نقض حق تألیف یا کپیرایت توسط تلگرام و شبکههای ماهوارهای به عنوان یکی از بزرگترین موانع پیشرفت این صنعت معرفی میشود. این مسئله نه تنها تولیدکنندگان داخلی، بلکه پلتفرمهای ویدیویی داخلی (VOD) را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در ادامه، تأثیرات این نقضها و اقدامات لازم برای کاهش این تهدیدات را با جزئیات بیشتری بررسی میکنیم.
نقض حق کپیرایت توسط تلگرام و شبکههای ماهوارهای
به گفته «علی سرتیپی»، تهیهکننده برجسته سینما و مدیرعامل فیلمنت، فعالیتهای غیرقانونی همچون اشتراکگذاری بدون مجوز فیلمها و سریالها در شبکههای ماهوارهای و کانالهای تلگرامی، خسارات قابل توجهی به صنعت سینما وارد کرده است. تولیدکنندگان نه تنها درآمد مستقیم خود را از دست میدهند، بلکه با کاهش اعتماد به سرمایهگذاریهای آینده نیز مواجه میشوند.
«وقتی محتوایی بعد از ده روز پاک میشود، دیگر فایدهای ندارد چرا که عملاً همه جا پخش شده است.»
علی سرتیپی
وی همچنین به مشکلات مرتبط با حذف محتوای غیرقانونی اشاره کرده و بیان کرده است که نامهنگاریهای متعدد با تلگرام برای حذف محتوا اغلب با تأخیر مواجه میشوند.
نبود قوانین مؤثر کپیرایت در ایران
یکی از چالشهای اساسی که این معضل را تشدید میکند، نبود چارچوبهای قانونی قوی برای حفظ حقوق تولیدکنندگان محتوا در ایران است. در حال حاضر، قوانین کپیرایت در ایران قابلیت اجرا در سطح بینالمللی را ندارند و این ضعف زیرساختی باعث شده است تا پلتفرمهای خارجی همانند تلگرام به بستری برای توزیع محتواهای غیرقانونی تبدیل شوند. این امر نه تنها به پلتفرمهای داخلی آسیب رسانده، بلکه رقابت را با شرکتهای جهانی همچون نتفلیکس ناعادلانهتر کرده است.
آسیب به صنعت نوپای VOD
پلتفرمهایی مانند فیلمنت که با تولید محتواهای تازه و بومی نظیر «جان سخت» و «در انتهای شب» تلاش میکنند مخاطبان جدیدی جذب کنند، از نقض کپیرایت آسیب قابل ملاحظهای میبینند. ادامه این روند میتواند رشد و توسعه پلتفرمهای VOD داخلی را متوقف کرده و سهم این بازار نوپا را به شدت کاهش دهد.
ضعف در فیلترینگ مؤثر و نبود همکاری نزدیک با پلتفرمهای بینالمللی نیز بر عمق این معضلات افزوده است. در صورتی که این مشکلات رفع نشود، احتمال از بین رفتن انگیزه برای تولید محصولات باکیفیت و تعداد بیشتر وجود دارد.
راهکارهای پیشنهادی برای مقابله با چالشها
برای کاهش تهدیدات ناشی از نقض کپیرایت، همکاریهای ملی و بینالمللی امری ضروری است. تقویت قوانین داخلی، اجرایی کردن توافقنامههای بینالمللی کپیرایت، و افزایش فرهنگ عمومی در حمایت از محتوای قانونی میتواند از جمله راهحلهای کوتاهمدت و بلندمدت باشد. همچنین، پلتفرمهای داخلی باید به سمت ایجاد مکانیزمهای توزیع امن محتوا حرکت کنند تا مانع از انتشار غیرقانونی شوند.
علاوه بر این، ارتقاء سیستم فیلترینگ و توسعه روابط با نهادهای بینالمللی برای مقابله با نقض قوانین ضروری به نظر میرسد. رسانهها و شبکههای اجتماعی نیز میتوانند گرایش به سمت مصرف محتوای قانونی را با کمپینهای اطلاعرسانی افزایش دهند.
پیشبینی آینده صنعت سینما و VOD در ایران
ادامه وضعیت فعلی میتواند به کاهش شدید سرمایهگذاری در صنعت سینما و تولید محتوای باکیفیت منجر شده و عملاً رشد این صنعت را متوقف کند. با این حال، در صورت اتخاذ سیاستهای حمایتی و تقویت زیرساختهای قانونی، میتوان آیندهای روشنتر برای این صنعت متصور بود. پلتفرمهای داخلی مانند فیلمنت با جایگزینی فرآیندهای ایمن و بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته میتوانند به رقابت با پلتفرمهای جهانی ادامه دهند و سهم بازار خود را افزایش دهند.
نتیجهگیری نهایی
صنعت سینمای ایران، بهویژه پلتفرمهای VOD داخلی، نیازمند تدابیر فوری برای مقابله با نقض کپیرایت توسط تلگرام و شبکههای ماهوارهای است. همکاری با نهادهای بینالمللی، اصلاح قوانین داخلی و افزایش آگاهی عمومی از اهمیت مصرف محتوای قانونی میتواند به تقویت این صنعت کمک کند. شما چه نظری درباره وضعیت فعلی سینمای ایران و آینده پلتفرمهای ویدیویی دارید؟ نظرات ارزشمند خود را با ما به اشتراک بگذارید.
دیدگاه ها